Op 15 mei 2025 heeft het parlement een belangrijke stap gezet richting een meer modern Burgerlijk Wetboek. Met de goedkeuring van Titel 1 “Persoonlijke zekerheden” van Boek 9 wordt het juridisch kader rond borgstellingen en garanties grondig hervormd.
Tot op heden bestond het wettelijk kader uitsluitend in de klassieke (vaak kosteloze) borgtocht. Andere vormen van persoonlijke zekerheden, zoals garanties, hoofdelijkheden of patronaatsverklaringen, bestonden in de praktijk, maar misten een wettelijke grondslag. Daar komt nu verandering in.
Een wettelijk kader voor alle persoonlijke zekerheden
Vanaf 1 januari 2026 wordt een breed spectrum aan persoonlijke zekerheden wettelijk erkend en gestructureerd. Het nieuwe kader biedt duidelijkheid, met behoud van contractuele vrijheid. Enkel wanneer een consument borg staat, tredenstrengere, dwingende regels in werking.
De klassieke borgtocht wordt voortaan omschreven als een “accessoire persoonlijke zekerheid”, waarbij de verplichting van de borg afhankelijk blijft van de hoofdschuld. Daarnaast wordt ook de “autonome persoonlijke zekerheid” – een vorm van garantie die losstaat van de onderliggende verbintenis – wettelijk verankerd.
Een belangrijke vernieuwing is het wettelijk vermoeden van een borgtocht: wanneer onduidelijkheid bestaat over de kwalificatie van de overeenkomst, gaat men voortaan uit van een borgtocht, met alle gevolgen van dien.
Het principe van subsidiariteit, dat inhoudt dat de schuldeiser eerst de hoofdschuldenaar moet aanspreken alvorens de borg te vorderen, wordt eveneens expliciet in de wet opgenomen. Ook de informatieverplichtingen van de schuldeiser tegenover de borg worden versterkt.
Aparte regeling voor consumenten
Voor consumenten komt er een afzonderlijk beschermingskader. Zij kunnen enkel nog borgtochten aangaan, andere zekerheidsvormen worden automatisch omgezet. Bovendien moet een maximumbedrag vermeld worden en mogen de voorwaarden niet leiden tot een kennelijk onevenwichtige situatie. Indien dit toch gebeurt, kan de rechter de borgstelling herleiden.
Deze bescherming geldt ook voor natuurlijke personen die er een economisch voordeel bij hebben, zolang de borgstelling buiten hun beroepsactiviteit valt.
Inwerkingtreding en aanbevelingen
De nieuwe bepalingen treden in werking op 1 januari 2026 en zijn enkel van toepassing op persoonlijke zekerheden die vanaf die datum worden aangegaan. Bestaande overeenkomsten blijven onder het oude recht, tenzij de betrokken partijen uitdrukkelijk anders overeenkomen.
Het is aangewezen dat ondernemingen, financiële instellingen en juristen hun modelcontracten en -clausules tijdig herzien. Zo voorkomt u ongewenste herkwalificaties en handelt u conform de nieuwe (beperkte) dwingende bepalingen.
Heeft u vragen over persoonlijke zekerheden of wenst u juridisch advies op maat?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met onze experten binnen het vermogensrecht.
U kunt ons bereiken via info@adlex.be of telefonisch op +32 89 32 23 00.