De wet van 8 november 2023 hervormt het statuut van de bewindvoerder. De belangrijkste wijzigingen zijn een duidelijker onderscheid tussen familiale en professionele bewindvoerders, de invoering van een nationaal register voor professionele bewindvoerders en een vaststelling van hun vergoeding. Deze wet heeft evenwel ook belangrijke gevolgen voor de zorgvolmacht, met name de beperking van de volledige vrijheid om een lasthebber naar keuze aan te duiden.
Hoewel de inwerkingtreding van deze wet uitgesteld werd tot uiterlijk 1 september 2027, is het nu al cruciaal om bestaande zorgvolmachten kritisch te herbekijken.
Wat verandert er precies?
De wet introduceert een duidelijk onderscheid tussen familiale en professionele bewindvoerders, ook van toepassing op de lasthebbers in een zorgvolmacht:
- Familiale bewindvoerders zijn personen uit de nabije kring van de lastgever, zoals een echtgenoot, ouder, wettelijk/feitelijk samenwonende, lid van de naaste familie of een persoon die nauwe banden onderhoudt met of instaat voor de dagelijkse zorg van de te beschermen persoon.
- Professionele bewindvoerders zijn derden zonder familiale band, zoals een advocaat of financieel raadgever. Zij moeten vanaf 2027 opgenomen zijn in een nationaal register van professionele bewindvoerders, waarvoor strikte voorwaarden gelden (zoals het volgen van opleidingen).
Impact op bestaande zorgvolmachten
Vanaf 1 september 2027 mag enkel een familiale of professionele bewindvoerder optreden als lasthebber in een zorgvolmacht. Als u iemand aanduidde die niet onder deze definities valt (bijvoorbeeld een private bankier of medewerker van een notariskantoor), zal deze persoon niet (langer) kunnen optreden als lasthebber in uw zorgvolmacht.
Dit geldt ook voor bestaande zorgvolmachten waarvan de werking pas na 1 september 2027 effectief wordt. Zonder aanpassing wordt uw zorgvolmacht mogelijks onbruikbaar en verliest u een belangrijk beschermingsinstrument op een cruciaal moment.
Wat kan u nu doen?
- Check of uw aangeduide lasthebber valt onder de nieuwe definities. Bij twijfel over de persoon van de familiale bewindvoerder is het aan te raden om in de zorgvolmacht te voorzien in een nauwkeurige motivering.
- Indien de lasthebber niet valt onder de nieuwe definities, kies een andere persoon of zorg dat de huidige lasthebber zich laat registreren als professioneel bewindvoerder.
Conclusie
De hervorming beperkt de vrije keuze van wie u als lasthebber kunt aanduiden, maar biedt meer duidelijkheid en bescherming. Wacht niet tot 2027 en laat uw zorgvolmacht tijdig nakijken. Zo vermijdt u dat ze op een cruciaal moment buiten werking kan worden gesteld.